อนุสิทธิบัตรกับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ในโครงการ OEM

คำถามที่โผล่มาหลังตัวอย่างใช้งานได้ตัวแรก

แบรนด์ได้เครื่องที่ใช้งานได้ตัวแรกกลับมา กลไกทำอะไรบางอย่างที่คู่แข่งทำไม่ได้ แล้วก็มีคนถามว่าจะยื่นจดสิทธิบัตรดีไหม สองคำถามตามมาทันที คือยื่นแบบไหน และชื่อใครจะอยู่บนนั้น

ไม่มีข้อไหนมีคำตอบสากล แต่ทั้งคู่มีตรรกะที่ไล่ตามได้ สิ่งที่จะอ่านต่อจากนี้คือมุมมองจากโรงงานที่ยื่นคำขอของตัวเองมาตั้งแต่ทศวรรษ 1990 ให้อ่านในฐานะประสบการณ์การผลิต ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย และเอาเคสของคุณไปหาตัวแทนสิทธิบัตรก่อนตัดสินใจผูกมัด

อะไรคือเส้นแบ่งที่แท้จริงระหว่างสองแบบ

ขอบเขต ในไต้หวันและเขตอำนาจส่วนใหญ่ที่มีระบบนี้ อนุสิทธิบัตรคุ้มครองรูปร่าง โครงสร้าง หรือการจัดวางของสิ่งของ คือของที่จับต้องได้ ส่วนสิทธิบัตรการประดิษฐ์ยังเอื้อมไปถึงกรรมวิธี กระบวนการ องค์ประกอบของสาร และเทคโนโลยีที่ทำงานด้วยซอฟต์แวร์ ซึ่งอนุสิทธิบัตรแตะไม่ได้เลยสักอย่าง

เวลาจนได้สิทธิ อนุสิทธิบัตรผ่านการตรวจสอบความถูกต้องด้านรูปแบบแล้วจดทะเบียนได้เร็ว ส่วนคำขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ต้องผ่านการตรวจสอบสาระสำคัญ ทั้งความใหม่และขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น และคิวนั้นนับกันเป็นปี ผลพวงข้อหนึ่งที่คนลืม เพราะไม่มีใครตรวจสาระของอนุสิทธิบัตรตอนจดทะเบียน โดยทั่วไปคุณจึงต้องมีรายงานประเมินทางเทคนิคก่อน จึงจะเริ่มเอาไปโบกใส่ใครได้

อายุคุ้มครองและต้นทุน สิบปีนับจากวันยื่นสำหรับอนุสิทธิบัตร ยี่สิบปีสำหรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ โดยเส้นทางการประดิษฐ์แพงกว่าในทุกขั้นตอน

สามสิบปีของคำขอที่เรายื่นเองหน้าตาเป็นอย่างไร

เรายื่นสิทธิบัตรไปแล้ว 24 ฉบับนับตั้งแต่ปี 1996 ทั้งหมดเป็นข้อมูลสาธารณะที่สำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาไต้หวัน เป็นคำขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ 1 ฉบับ และอนุสิทธิบัตร 23 ฉบับ

คำขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ฉบับเดียวนั้นคืออุปกรณ์ทำความสะอาดพื้นในปี 2007 และถูกยกคำขอ หลังจากนั้นเราทุ่มทุกอย่างไปที่อนุสิทธิบัตร และไม่เคยมีเหตุผลให้กลับคำตัดสินใจนั้นเลย

หัวข้อของคำขอวิ่งตามสิ่งที่โรงงานผลิตอยู่ในแต่ละช่วง นาฬิกา นาฬิกาปลุก เครื่องดูดฝุ่น และหุ่นยนต์ทำความสะอาดพื้น ตั้งแต่ปี 1996 ถึง 2008 กลไกกล่องหมุนไขลานนาฬิกา ตั้งแต่ปี 2010 ถึง 2014 และตั้งแต่ปี 2020 เป็นต้นมาคือการฆ่าเชื้อด้วย UV การอบแห้งและฆ่าเชื้อ และการนวดร้อนเย็น โดยจังหวะการยื่นเร่งขึ้นชัดเจนตลอดปี 2024 และ 2025

ปัจจุบันมี 7 ฉบับที่ยังมีผล ได้แก่ ชุดถุงอบแห้งและฆ่าเชื้อแบบพกพาสำหรับของใช้เด็ก อุปกรณ์อบแห้งและฆ่าเชื้อแบบโมดูลาร์ อุปกรณ์ล้างและฆ่าเชื้อ โครงสร้างกล่องหมุนไขลานนาฬิกาสามฉบับซึ่งครอบคลุมกลไกทดรอบขับเคลื่อน การยึดจับตัวเรือนนาฬิกา และชุดชิ้นส่วนหมุน และเครื่องนวดร้อนเย็นที่ออกแบบมาเพื่อการระบายความร้อน

กลยุทธ์เบื้องหลังรายการนั้นไม่ซับซ้อน เราสร้างกลไก กลไกคือสิ่งที่อนุสิทธิบัตรคุ้มครอง และผลิตภัณฑ์ของเราขึ้นชั้นวางก่อนที่คำขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์จะผ่านการตรวจสอบเสียอีก

เส้นทางไหนเข้ากับนวัตกรรมแบบไหน

อนุสิทธิบัตรเข้ากับงานเชิงกลไกและโครงสร้างบนสินค้าผู้บริโภค ข้อต่อที่พับได้เล็กลง ตัวเรือนที่ระบายอากาศดีขึ้น ชุดขับเคลื่อนที่เดินเงียบขึ้น การจดทะเบียนที่เร็วสำคัญ เพราะวงจรผลิตภัณฑ์สั้น และสิทธิที่ยื่นไว้ต้องบังคับใช้ได้ในขณะที่ผลิตภัณฑ์ยังขายอยู่

สิทธิบัตรการประดิษฐ์คุ้มค่ากับต้นทุนของมัน เมื่อคุณค่าอยู่ในที่ที่อนุสิทธิบัตรเอื้อมไม่ถึง อัลกอริทึมควบคุม สูตรวัสดุ ขั้นตอนกระบวนการที่เปลี่ยนอัตราผลผลิต หรืออะไรก็ตามที่คุณวางแผนจะให้สิทธิใช้ประโยชน์ หรือที่ต้องกันคู่แข่งไว้นานกว่าหนึ่งทศวรรษ ถ้าข้อได้เปรียบที่แท้จริงของอุปกรณ์คุณคือเฟิร์มแวร์ ไม่ใช่ตัวเรือนที่ห่อมันไว้ เส้นทางอนุสิทธิบัตรกำลังคุ้มครองผลิตภัณฑ์ผิดครึ่ง

บางเขตอำนาจยังเปิดให้ยื่นทั้งสองแบบบนเนื้อหาเดียวกันแล้วค่อยตัดสินใจทีหลัง ซึ่งเป็นคำถามสำหรับตัวแทนสิทธิบัตร ไม่ใช่วิศวกรโรงงาน

ชื่อใครจะอยู่บนนั้น

ความเข้าใจผิดที่เราเจอบ่อยที่สุดคือแบรนด์คิดว่าการจ่ายค่าแม่พิมพ์ทำให้สิทธิบัตรที่เกิดขึ้นเป็นของตน ความเป็นเจ้าของแม่พิมพ์กับความเป็นเจ้าของสิทธิบัตรเป็นคนละคำถาม และการจ่ายเงินให้อย่างหนึ่งไม่ได้ซื้ออะไรในอีกอย่างเลย เรื่องความเป็นเจ้าของแม่พิมพ์ถูกตัดสินอย่างไร เราเขียนไว้ในคู่มือต้นทุนแม่พิมพ์และ MOQ ของเรา

การพัฒนาร่วมกันยิ่งทำให้ยุ่งขึ้น แบรนด์มาพร้อมข้อกำหนดและเป้าหมาย วิศวกรของโรงงานแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างเพื่อให้ไปถึงเป้านั้น แล้วใครเป็นผู้ประดิษฐ์ ถ้าไม่มีข้อสัญญาระบุไว้เป็นอย่างอื่น การเถียงเรื่องนี้จะแพง และมันมักโผล่ตอนตรวจสอบสถานะกิจการหรือตอนก่อนเปิดตัวพอดี

จึงต้องเขียนไว้ก่อน ใครเป็นเจ้าของคำขอที่เกิดจากโครงการ ใครยื่นได้ ใครจ่ายค่าธรรมเนียม อีกฝ่ายได้สิทธิใช้ประโยชน์แบบไหน และจะเกิดอะไรขึ้นเมื่อความสัมพันธ์จบลง โครงการของเราเดินภายใต้ NDA ตั้งแต่แบบใบแรก และเราอยากเคลียร์เรื่องนี้ตั้งแต่ขั้นเสนอราคา มากกว่าจะไปเถียงกันตอนไต่กำลังการผลิต คู่มือ OEM กับ ODM อธิบายว่า IP ของการออกแบบพื้นฐานถูกแบ่งอย่างไรในแต่ละโมเดล ซึ่งเปลี่ยนว่ามีอะไรเหลือให้ต่อรองบ้าง

ยื่นที่ไหน และสิทธิบัตรมีไว้ทำอะไรกันแน่

คำขอเดินตามช่องทางการขาย การจดทะเบียนในประเทศที่คุณไม่มีตัวแทนจำหน่าย คือค่าธรรมเนียมรายปีที่ซื้ออะไรไม่ได้ เงินก้อนนั้นทำงานได้มากกว่าถ้าเอาไปยื่นอย่างจริงจังในสองสามตลาดที่แบกปริมาณของคุณอยู่

และควรซื่อสัตย์กับตัวเองด้วยว่าสิทธิบัตรทำอะไรได้ มันแทบไม่เคยชนะคดีความ เพราะข้อพิพาทส่วนใหญ่ไม่เคยเดินไปถึงจุดนั้น สิ่งที่มันให้คุณคือสถานะที่ยืนได้ มีอะไรไปแนบกับคำขอถอดสินค้าออกจากมาร์เก็ตเพลส มีอะไรให้ศุลกากรใช้ดำเนินการ และมีอะไรที่เปลี่ยนน้ำเสียงเมื่อทนายของคู่แข่งโทรมา

เอาเรื่องนี้เข้ามาในโครงการ

วิศวกรรม ฝ่ายผลิต และคุณภาพ อยู่ในไซต์เดียวกันที่เขตต้าหยา ไถจง ซึ่งเราอยู่มาตั้งแต่ปี 1996 ภายใต้ ISO 13485:2016 และ ISO 9001:2015 พร้อม R&D ด้านกลไกและอิเล็กทรอนิกส์ในบริษัท แม่พิมพ์ของเราเอง และงาน PCB, PCBA และ SMT ในอาคารเดียวกัน คนที่จะถูกระบุชื่อในคำขอเชิงโครงสร้าง คือคนกลุ่มเดียวกับที่สร้างผลิตภัณฑ์ของคุณ บทสนทนาเรื่องสิทธิบัตรจึงเกิดขึ้นระหว่างการทบทวนแบบ ไม่ใช่หลังจากนั้น

มีแนวคิดอยู่ในมือแล้วอยากหาว่าเนื้อหาส่วนไหนคุ้มครองได้ก่อนเริ่มพัฒนา? ส่งคำถามมาหาเรา แล้วรับการตอบกลับเบื้องต้นภายใน 2 วันทำการ ภายใต้ NDA เราจะบอกคุณว่าเรามองเห็นอะไรจากฝั่งการผลิต ส่วนกลยุทธ์การยื่นเป็นงานของตัวแทนสิทธิบัตรของคุณ

คำถามที่พบบ่อย

อนุสิทธิบัตรอ่อนแอกว่าสิทธิบัตรการประดิษฐ์ไหม?

มันแคบกว่า ภายในขอบเขตของมัน อนุสิทธิบัตรที่จดทะเบียนแล้วบังคับใช้ได้ สิ่งที่คุณยอมเสียไปคืออายุคุ้มครองที่ยาวกว่า การเอื้อมไปถึงกรรมวิธีและวัสดุ และในบางเขตอำนาจคือรายงานประเมินเพิ่มอีกฉบับก่อนจะบังคับใช้ได้

ใครเป็นเจ้าของสิทธิบัตรที่เกิดจากโครงการ OEM?

ใครก็ตามที่สัญญาระบุไว้ ไม่ใช่ฝ่ายที่จ่ายค่าแม่พิมพ์ ไม่ใช่แบรนด์โดยอัตโนมัติ และไม่ใช่โรงงานโดยอัตโนมัติ ถ้าข้อตกลงเงียบเรื่องนี้ คุณกำลังพึ่งกฎเริ่มต้นที่ต่างกันไปในแต่ละประเทศ และพึ่งคำบอกเล่าของใครสักคนว่าใครเป็นผู้ประดิษฐ์อะไร

ควรยื่นในทุกตลาดที่วันหนึ่งเราอาจเข้าไปไหม?

ไม่ค่อยคุ้ม ทุกคำขอมีต้นทุนการดำเนินคดีคำขอและค่าธรรมเนียมรายปี และสิทธิบัตรที่คุณไม่มีปัญญาบังคับใช้ก็ทำงานได้ไม่มาก คุ้มครองตลาดที่แบกปริมาณอยู่ก่อน แล้วค่อยกลับมาทบทวนใหม่